Thoát nghèo từ sức dân và cây trồng mới

Trước đây, gia đình ông Điểu Drây ở bon P’răng I, xã Quảng Trực (Lâm Đồng) chỉ canh tác lúa rẫy, cà phê trên diện tích 2 ha đất đồi nhưng hiệu quả không cao. Năm 2010, nhờ nguồn vốn từ Chương trình Khuyến nông quốc gia, ông được hỗ trợ gần 1 ha mắc ca, cùng tập huấn kỹ thuật, giống và vật tư nông nghiệp. Từ loại cây mới mẻ, mắc ca dần trở thành “cây thoát nghèo” của gia đình. Hiện với hơn 1 ha, mỗi năm ông thu hơn 1,5 tấn hạt, giá bán 90.000 – 120.000 đồng/kg, mang lại lãi ròng trên 100 triệu đồng. Kết hợp trồng cà phê, nuôi bò, nguồn thu của gia đình ngày càng ổn định. 

Còn tại xã Quảng Khê, mô hình trồng dâu, nuôi tằm trong khuôn khổ Chương trình Mục tiêu quốc gia về Giảm nghèo bền vững đang chứng minh hiệu quả rõ rệt. Bắt đầu với 22 hộ tham gia, mỗi tháng người dân thu được trung bình 2 lứa kén, mang lại thu nhập ổn định từ 8 – 13 triệu đồng/hộ. Không chỉ giúp nhiều gia đình thoát nghèo, mô hình còn tạo việc làm ngay tại địa phương, giúp bà con chủ động sản xuất và nâng cao đời sống.

Chị H’Liêm, người dân tộc Mạ, là một trong những hộ tiên phong ở Quảng Khê theo nghề này. Sau hơn 3 năm gắn bó, chị khẳng định quyết định đầu tư vào trồng dâu, nuôi tằm là hoàn toàn đúng đắn. Gia đình vừa tận dụng được đất đai sẵn có, vừa có thêm nguồn thu nhập ổn định. Theo chị, nghề nuôi tằm không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp, chỉ cần siêng năng và cẩn thận là có thể đảm bảo chi phí sinh hoạt hàng tháng.

Ông Mai Văn Tùng, Chủ tịch UBND xã Quảng Khê, nhận định, trồng dâu, nuôi tằm là lựa chọn phù hợp với điều kiện tự nhiên cũng như tập quán sản xuất của người dân. Quan trọng hơn, các hộ tham gia đều là những người có quyết tâm vươn lên, đây chính là yếu tố then chốt mang lại thành công cho dự án.

Ông Tùng nhấn mạnh, cùng với sự nỗ lực của người dân, hệ thống chính trị cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, hỗ trợ và đồng hành. Cấp ủy, chính quyền đã phân công cán bộ trực tiếp phụ trách, thường xuyên kiểm tra, động viên, giúp bà con yên tâm sản xuất và mở rộng mô hình.

Từ những kết quả ban đầu, nghề trồng dâu nuôi tằm ở Quảng Khê đã lan tỏa mạnh mẽ, trở thành hướng đi bền vững cho phát triển kinh tế nông thôn. Đến nay, xã có hơn 200 hộ tham gia với diện tích trên 100 ha, tập trung ở các thôn 8, 7, 3, Tân Tiến và Đắk Lang. Nhiều hộ còn mạnh dạn cải tạo diện tích đất kém hiệu quả để trồng dâu lấy lá, cung cấp cho các hộ nuôi tằm trong và ngoài địa phương. Nhờ hiệu quả vượt mong đợi, nhiều gia đình ở Quảng Khê không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên sản xuất quy mô lớn, từng bước hình thành vùng chuyên canh dâu tằm tập trung, mở ra triển vọng phát triển kinh tế bền vững cho cả cộng đồng.

Phấn đấu giảm 1 – 1,5% nghèo đa chiều mỗi năm

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lâm Đồng, giai đoạn 2021 – 2025, toàn tỉnh đã xây dựng khoảng 300 mô hình đa dạng hóa sinh kế cho gần 7.000 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo, với tổng kinh phí hơn 132,8 tỷ đồng. Song song, tỉnh cũng triển khai 146 dự án phát triển trồng trọt, chăn nuôi với kinh phí trên 62,6 tỷ đồng, mang lại lợi ích trực tiếp cho gần 5.300 hộ dân.

Không chỉ dừng ở hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, máy móc và vật tư, các mô hình còn gắn liền với tập huấn kỹ thuật canh tác, chăn nuôi, giúp người dân tiếp cận tiến bộ khoa học, sản xuất theo chuỗi giá trị gia tăng.

Trong lĩnh vực đào tạo nghề và giải quyết việc làm, tỉnh đã giải ngân hơn 63 tỷ đồng đầu tư cho 5 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, tổ chức hơn 70 lớp đào tạo cho 1.645 người. Đồng thời, gần 500 phiên giao dịch việc làm, hội nghị tư vấn và 320 cuộc khảo sát thị trường lao động được triển khai, kết nối lao động nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo với doanh nghiệp, tạo việc làm ổn định, lâu dài.

Hạ tầng nông thôn cũng được đầu tư mạnh mẽ. Hơn 412 tỷ đồng đã được phân bổ xây dựng 81 công trình giao thông, thủy lợi, giáo dục, văn hóa… góp phần thay đổi diện mạo miền núi, thúc đẩy giao thương, nâng cao giá trị nông sản và đáp ứng nhu cầu dân sinh.

Những kết quả này cho thấy Chương trình Mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và tạo chuyển biến rõ rệt ở nhiều địa phương, nhất là các xã biên giới.

Hướng tới năm 2030, Lâm Đồng xác định tích hợp Chương trình Giảm nghèo bền vững với Chương trình Xây dựng nông thôn mới, hình thành cộng đồng nông thôn hiện đại, văn minh và hạnh phúc. Dự kiến giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh sẽ huy động hơn 1.311,5 tỷ đồng cho 2 chương trình này, phấn đấu mỗi năm giảm 1 – 1,5% tỷ lệ nghèo đa chiều.

Trọng tâm được đặt vào ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mở rộng tín dụng chính sách. Đồng thời, tỉnh sẽ thực hiện đồng bộ các chính sách an sinh xã hội, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và dinh dưỡng.

Điểm nhấn trong triển khai là phát huy vai trò chủ thể của người dân và khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, tạo sinh kế bền vững. Dù còn không ít khó khăn, nhưng với sự đồng hành của chính quyền và quyết tâm vươn lên của người dân, các mô hình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới tại Lâm Đồng sẽ ngày càng lan tỏa, góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Giai đoạn năm 2021 - 2025, tỷ lệ nghèo đa chiều mỗi năm trong tỉnh Lâm Đồng giảm bình quân 1,43%, tương ứng 12.243 hộ. Ước đến cuối năm 2025, tỷ lệ nghèo đa chiều trong tỉnh còn khoảng 3,33%, tương ứng 29.094 hộ.